Bordenhal

Geschiedenis van de Bordenhal

Gemeentelijk vastgoed in de kijker

De Bordenhal is onlosmakelijk verbonden met de geschiedenis van het Céramiquegebied, waar vanaf de 19e eeuw grootschalige keramische industrie was gevestigd, met name de Société Céramique. Dit gebied ontwikkelde zich tot een belangrijk productiecentrum voor aardewerk, servies en sanitair, dat nationaal en internationaal werd verhandeld. De Societé Céramique was een geduchte concurrent voor de Sphinxfabriek aan de Boschstraat.

De Bordenhal (ook wel Biscuithal genoemd) had binnen het industriële complex een duidelijke functie. In deze hal werden half-afgewerkte producten opgeslagen of verder bewerkt in het zogenoemde biscuitstadium, voordat ze hun uiteindelijke afwerking kregen. De praktische inrichting van het gebouw — met grote open ruimtes en veel daglicht dankzij de lichtstraat in het dak — sloot perfect aan op deze werkzaamheden.

Toen de industrie aan het einde van de 20e eeuw uit het gebied vertrok, veranderde het Céramiquegebied ingrijpend. Céramique ontwikkelde zich tot een moderne stadswijk met woningen, winkels, culturele voorzieningen en andere stedelijke functies. Bij deze vernieuwing is er bewust voor gekozen om delen van het industriële verleden te bewaren en een plek te geven in de nieuwe omgeving. De Bordenhal is een van de belangrijkste overgebleven gebouwen uit die tijd en vormt een tastbare herinnering aan het industriële verleden van Céramique.

De Bordenhal in 1994, vóór restauratie - uit de Beeldenbank van het Historisch Centrum Limburg. Fotograaf onbekend
De Bordenhal in 1994, vóór restauratie. Uit de Beeldenbank van het Historisch Centrum Limburg (fotograaf onbekend).

Van productieruimte naar theaterzaal

De Bordenhal werd oorspronkelijk gebouwd als een praktische ruimte voor productie en opslag. Dat zie je terug in de stevige constructie, de grote open ruimtes en de duidelijke industriële uitstraling. Opvallende elementen zijn de brede overspanningen, de zichtbare draagstructuur en de glazen lichtstraat, die het gebouw van veel daglicht voorziet. 

Als rijksmonument heeft de hal een belangrijke cultuurhistorische en architectonische waarde. Ze vertelt het verhaal van de industriële ontwikkeling van Maastricht én van de manier waarop erfgoed later een nieuwe culturele rol in de stad heeft gekregen.

In de jaren negentig kreeg de Bordenhal een nieuwe bestemming onder leiding van architect Jo Coenen. Hij voegde een eigentijdse laag toe aan het gebouw, met respect voor het oorspronkelijke industriële karakter. Deze toevoegingen maken inmiddels vanzelfsprekend deel uit van de monumentale waarde van de hal. Dankzij de aanpassingen kon het gebouw worden omgevormd tot de huidige theaterzaal met bijbehorende horecafunctie.